პირველად კრეტაზე: ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ

კნოსოსის სასახლიდან დაწყებული „სამარიის ხეობის“ ეროვნულ პარკში ლაშქრობებით დამთავრებული — გზამკვლევი კრეტაზე მათთვის, ვინც კუნძულს პირველად სტუმრობს.

რით არის ცნობილი კრეტა?

კრეტა მრავალფეროვნებით გამოირჩევა — ეს საბერძნეთის უდიდესი კუნძულია, სადაც ყველა მოგზაური იპოვის მისთვის საინტერესო ადგილს: უძველესი ნანგრევებიდან და ისტორიული ძეგლებიდან დაწყებული, ცოცხალი ქალაქებითა და შთამბეჭდავი პლაჟებით დამთავრებული.

ისტორიის მოყვარულებს კნოსოსის სასახლე განსაკუთრებით მოეწონებათ, პლაჟების მოყვარულებს — ცნობილი ელაფონისისისა და ფალასარნას პლაჟები, ხოლო თავგადასავლების მაძიებლებს — სამარიის ხეობის თვალწარმტაცი ბილიკები.

რამდენი დღეა საჭირო კრეტაზე?
კუნძულის მრავალფეროვანი ღირსშესანიშნაობების სრულად დასათვალიერებლად რეკომენდებულია კრეტაზე მინიმუმ 7–10 დღით დარჩენა. ამ დროის განმავლობაში შეძლებთ მოინახულოთ ისტორიული ადგილები, დაისვენოთ პლაჟებზე, გაიაროთ ულამაზესი ხეობების ბილიკები და მშვიდად დაათვალიეროთ ადგილობრივი სოფლები.

კრეტას რომელი ნაწილია ყველაზე ლამაზი?
კრეტას ყველაზე ლამაზ ადგილად ხშირად ხანიის ძველ ქალაქს მიიჩნევენ. მისი განსაკუთრებული ხიბლი ვენეციურ ნავსადგურში, ვიწრო თვალწარმტაც ქუჩებსა და სხვადასხვა კულტურის გავლენით შექმნილ არქიტექტურაშია. ბუნებრივი სილამაზით კი განსაკუთრებით გამოირჩევა ელაფონისისი და ბალოსის ლაგუნა, რომლებიც ვარდისფერი ქვიშითა და ულამაზესი პეიზაჟებითაა ცნობილი.

რომელი თვეებია საუკეთესო კრეტაზე მოგზაურობისთვის?
ზაფხული — ივნისიდან აგვისტომდე — კუნძულზე ყველაზე პოპულარული პერიოდია თბილი და მზიანი ამინდის გამო. თუმცა, თუ უფრო მშვიდი დასვენება გსურთ, საუკეთესო არჩევანი შეიძლება იყოს სეზონებს შორის პერიოდი — მაისი–ივნისი ან სექტემბერი–ოქტომბერი. ამ დროს ამინდი სასიამოვნოა, ხოლო ტურისტების რაოდენობა შედარებით ნაკლებია.

რა ღირს რესტორანში კვება კრეტაზე?
კრეტაზე რესტორნებში კვება საბერძნეთის სხვა რეგიონებთან შედარებით საკმაოდ ხელმისაწვდომია. საშუალო დონის ტავერნაში სადილი, როგორც წესი, ერთ ადამიანზე დაახლოებით 10–20 ევრო ღირს. ქუჩის საკვები და მარტივი კვების ობიექტები კი კიდევ უფრო იაფია.

ბალოსის პლაჟი

პლაჟი ბალოსი წარმოუდგენელი სილამაზით გამოირჩევა — ფირუზისფერი წყალი და თეთრი ქვიშიანი მეჩეჩები დაუვიწყარ პეიზაჟს ქმნის.

ბალოსის პლაჟი და მისი ლაგუნა, რომლებიც მსოფლიოს საუკეთესო პლაჟების სიაში მუდმივად ხვდებიან, კრეტას ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ ადგილად მიიჩნევა. სანაპიროზე სეირნობისას შეგიძლიათ უყუროთ, როგორ გეფერებათ ფეხებთან მომაჯადოებელი ცისფერი და მწვანე წყალი. თავგადასავლების მოყვარულებს კი კრისტალურად სუფთა წყალში სნორკელინგი ელით — თბილ, მეჩხერ წყლებში ფერადი თევზებისა და ზღვის ზღარბების ნახვაა შესაძლებელი. მშვიდ ამინდში კი წყალქვეშ ჩაძირული მეკობრული გემის დათვალიერებაც შეგიძლიათ, რაც თქვენს მოგზაურობას ისტორიულ ელფერს შემატებს.

მზის ჩასვლისას ბალოსის ლაგუნაში იალქნიანი ნავით გასეირნება კრეტაზე ერთ-ერთი ყველაზე რომანტიკული აქტივობაა. ამ დროს მზის უკანასკნელი ოქროსფერი სხივები წყლის ზედაპირზე ირეკლება და განსაკუთრებით შთამბეჭდავ ხედებს ქმნის.

ბალოსის პლაჟის მთავარი ღირსშესანიშნაობები

• გაისეირნეთ ნავით ბალოსის ლაგუნაში და დატკბით ხელუხლებელი ბუნების პეიზაჟებით.

• ჩაეშვით კაშკაშა ფირუზისფერ წყალში და დაისვენეთ თეთრ ქვიშაზე.
  
  

სამარიის ხეობის ეროვნული პარკი

აღმოაჩინეთ კრეტას ველური ბუნება სამარიის ხეობის ეროვნულ პარკში.

სამარიის ხეობის ეროვნული პარკი, სადაც ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ხეობა მდებარეობს, მართლაც შთამბეჭდავია და კრეტაზე ლაშქრობის მოყვარულთათვის ერთ-ერთ საუკეთესო მიმართულებად ითვლება. ხეობის სიგრძე თითქმის 10 მილს (დაახლოებით 16 კმ-ს) აღწევს, ხოლო ყველაზე ვიწრო მონაკვეთში მისი სიგანე სულ რაღაც 10 ფუტია (დაახლოებით 3 მ). შთამბეჭდავი კირქვის კლდეები კი 300 ფუტზე (90 მ-ზე) მეტ სიმაღლეზე აღმართულია.

სამარიის ხეობა დაცული ბიოსფერული ტერიტორიაა და აქ 450-ზე მეტი სახეობის მცენარე და ცხოველი ბინადრობს. ბუნების დაცვის მიზნით პარკი ვიზიტორებისთვის, როგორც წესი, მხოლოდ მაისიდან ოქტომბრამდეა ღია.

სამარიის ხეობის ეროვნული პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობები

გაიარეთ ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე გრძელ ხეობაში, სამარიის ეროვნული პარკის თვალწარმტაც ბილიკებზე.
აღფრთოვანდით 90-მეტრიანი მონუმენტური კლდის კედლებით, რომლებიც „რკინის კარიბჭის“ სახელითაა ცნობილი.

არკადის მონასტერი

მონასტერი არკადი კრეტაზე მოსანახულებელ საუკეთესო ადგილებს შორისაა.

რეტიმნოს გარეუბნის მთისწინეთში, კუნძულის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი ადგილი — მშვიდი და ისტორიული არკადის მონასტერი — მდებარეობს. ეს შთამბეჭდავი მონასტერი დღემდე მოქმედია და კრეტის რთულ და ტრაგიკულ ისტორიას ინახავს.

დაათვალიერეთ მრავალსაუკუნოვანი ვენეციური ფასადი, რომლის დახვეწილ სვეტებსა და თაღოვან კარიბჭეებს ოსტატურად შესრულებული დეტალები ამშვენებს. გაიარეთ ნახევრად ჩაბნელებულ ქვის დერეფნებში და ღია ფანჯრებიდან გადახედეთ ზეთისხილის კორომებს.

არკადის მონასტრის მთავარი ღირსშესანიშნაობები

გაჩერდით არკადის მონასტრის შიდა ეზოს ვარდების ბაღში და მთების ფონზე ისტორიული სამრეკლოთი დატკბით.

ეწვიეთ ძველ დენთის საწყობს და გაეცანით მონასტრის მნიშვნელოვან როლს 1866–1869 წლების კრეტის აჯანყებაში.

ელაფონისისის პლაჟი

ელაფონისისის პლაჟი ნაზი ვარდისფერი შეფერილობის ქვიშითაა ცნობილი.

კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე ელაფონისისის პლაჟი კრეტას ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ სანაპიროდ ითვლება. პლაჟი განსაკუთრებით ცნობილია ნაზი ვარდისფერი ქვიშით, რომლის შეფერილობას ფორამინიფერებად წოდებული მიკროორგანიზმები ქმნის. აქ ასევე უამრავი შესაძლებლობაა კრეტაზე ოჯახური დასვენებისთვის.

გაისეირნეთ ფირუზისფერ მეჩხერ წყალში, ბავშვებთან ერთად მშვიდად გაიარეთ ქვიშიან სანაპირო ზოლზე და მოძებნეთ ნაპირზე გამორიყული პატარა „განძები“ — ნიჟარები, ქვები და ხის ტოტები.

ზამთარში კრეტაზე მოგზაურობისას კი შორიდან თოვლით დაფარული თეთრი მთების შთამბეჭდავი ხედებითაც შეგიძლიათ დატკბეთ.

ელაფონისისის პლაჟის მთავარი ღირსშესანიშნაობები

გაისეირნეთ ელაფონისისის უნიკალურ ვარდისფერ ქვიშაზე ნახევარკუნძულის კიდემდე და დატკბით პლაჟის პანორამული ხედით.

თუ კრეტას გაზაფხულზე სტუმრობთ, აუცილებლად დააკვირდით სანაპიროს გასწვრივ აყვავებულ ველურ ყვავილებს.

კნოსოსის სასახლე

აღმოაჩინეთ მინოსური ცივილიზაციის ისტორია კრეტაზე, კნოსოსის სასახლეში.

ირაკლიონის გარეუბანში მდებარე კნოსოსის სასახლის შთამბეჭდავი ნანგრევები მინოსური ცივილიზაციის დიდებულ წარსულზე მოგვითხრობს. ეს ისტორიული ადგილი კრეტას ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ ღირსშესანიშნაობად რჩება — აქ დაგხვდებათ ფერადი ფრესკები, მონუმენტური სვეტები და ულამაზესი ხედები მიმდებარე მთებსა და ხეობაზე.

გაისეირნეთ უძველესი ნანგრევების ბილიკებზე და წარმოიდგინეთ ქალაქი, სადაც ოდესღაც ხმაურიანი ბაზრები და დიდებული სასახლის დარბაზები იყო, წითელ და ოქროსფერ ფერებში შესრულებული დეკორაციებით. ამის შემდეგ ეწვიეთ ირაკლიონის არქეოლოგიურ მუზეუმს, რათა უფრო ახლოს გაეცნოთ მინოსურ კულტურას და დაათვალიეროთ ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ნატურალური ზომის თეთრი მარმარილოს ქანდაკებებით სავსე ექსპოზიცია.

კნოსოსის სასახლის მთავარი ღირსშესანიშნაობები

• გაისეირნეთ კნოსოსის სასახლის ბილიკებზე და გაეცანით მინოსური ცივილიზაციის თითქმის ოთხი ათასწლეულის ისტორიას.

• დაათვალიერეთ უძველესი ცხოვრების ამსახველი ფრესკები, ნახატები და მოზაიკები.

სპინალონგა

სპინალონგა კრეტაზე მოსანახულებელ ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ ადგილად რჩება.

გაატარეთ დღე დროის კვალით აღბეჭდილ ქუჩებში სეირნობისას კუნძულ სპინალონგაზე — კრეტას ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო ღირსშესანიშნაობაზე ისტორიის მოყვარულთათვის. ოდესღაც ვენეციური კოლონია, მოგვიანებით კი კეთრით დაავადებული ადამიანებისთვის საკარანტინო ზონა, დღეს სპინალონგა თითქოს დროში გაჩერებულ ადგილად რჩება.

დაათვალიერეთ კუნძულის მშვიდი, ქვაფენილიანი ქუჩები, სადაც ყვითელი ქვიშაქვის ფასადები ხმელთაშუა ზღვის მზის ქვეშ ოქროსფრად ელვარებს. შემდეგ ვენეციური ციხესიმაგრის მწვერვალზე ასულებმა დატკბით მირაბელოს ყურის ცისფერი წყლებისა და კრეტის კლდოვანი სანაპიროს შთამბეჭდავი ხედებით.

სპინალონგას მთავარი ღირსშესანიშნაობები

• იმოგზაურეთ დროში სპინალონგაზე — გაისეირნეთ ვაზებით დაფარულ შენობებსა და მიტოვებულ მოედნებს შორის.
• გადაიღეთ შთამბეჭდავი ციხესიმაგრე მკვეთრი ლურჯი ცის ფონზე.
  
  

მოროზინის შადრევანი ირაკლიონში

არ გამოტოვოთ მოროზინის შადრევანი ირაკლიონში

გაისეირნეთ ირაკლიონის ვენეციურ ნავსადგურში

გაისეირნეთ ირაკლიონის ძველ ქალაქში, სადაც ვენეციური და ოსმალური კულტურების გავლენები ერთმანეთში ჰარმონიულად იკვეთება. დაიწყეთ XVI საუკუნიდან ნავსადგურის მცველი კულესის ციხესიმაგრით, შემდეგ კი ქალაქის ქუჩებს გაჰყევით ლომების მოედნამდე, სადაც მდიდრულად მორთული მოროზინის შადრევანი მდებარეობს.

ივახშმეთ ირაკლიონის ძველ ქალაქში

ივახშმეთ ნავსადგურის ერთ-ერთ რესტორანში ან დაესწარით საღამოს შოუს, სადაც კერძებს ცოცხალი მუსიკისა და ტრადიციული ცეკვების თანხლებით მიირთმევთ. აუცილებლად დააგემოვნეთ ისეთი კერძები, როგორიცაა გრილზე შემწვარი რვაფეხა ან „საგანაკი“ კრევეტებით — პომიდვრის სოუსში მომზადებული კრევეტები ფეტას ყველით, რომელსაც ხშირად ცხელ, თიხის ჭურჭელში მიირთმევენ. კერძს კი კარგად მოუხდება ერთი ჭიქა ცივი ღვინო ან კრეტული ლუდი.

რა მივირთვათ კრეტაზე

კრეტული სამზარეულო ეფუძნება ახალ, ადგილობრივ პროდუქტებს, ხარისხიან ზეითუნის ზეთსა და მარტივ, ტრადიციულ რეცეპტებს. სწორედ ის ითვლება ხმელთაშუა ზღვის დიეტის ერთ-ერთ საფუძვლად. მთის არომატული ბალახებით დაწყებული, ზღვისპირა დელიკატესებით დამთავრებული — გთავაზობთ კუნძულის საუკეთესო კერძებს.

აუცილებლად დააგემოვნეთ კრეტის ტრადიციული კერძები

1. დაკოსი (Dakos)

დაკოსით კრეტის ნამდვილი გემოები აღმოაჩინეთ.

დაკოსი კრეტის საფირმო აპეტაიზერია და ადგილობრივი სამზარეულოს გასაცნობად შესანიშნავი არჩევანია. ეს კერძი მზადდება ქერის ორცხობილასგან, რომელსაც ზემოდან გახეხილ ახალ პომიდორს, კრემისებრ მიზითრას ყველსა და უხვად დასხმულ ზეითუნის ზეთს უმატებენ. ხშირად დაკოსს ორეგანოთი და ზეთისხილითაც აყრიან. ხრაშუნა ტექსტურა, მსუბუქი მჟავიანობა და მდიდარი გემო თითოეულ ლუკმაში იდეალურად ერწყმის ერთმანეთს, რის გამოც დაკოსი კუნძულის ტავერნების მენიუში ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ კერძად რჩება.

2. გამოპილაფო

კრეტის ქორწილებში ტრადიციული კერძი — გამოპილაფო, რომელსაც სახელწოდება „საქორწილო ბრინჯი“ სწორედ აქედან ეწოდა, დღეს განსაკუთრებულ შემთხვევებსა და კუნძულის მრავალ ტავერნაში მიირთმევენ. ეს ნოყიერი კერძი ხორცის ბულიონში მოხარშული ბრინჯისგან მზადდება, რომელსაც შემდეგ ლიმონის წვენსა და უხვად კარაქს უმატებენ. მარტივი რეცეპტი ადგილობრივი ინგრედიენტების ხარისხსა და ბუნებრივ გემოს განსაკუთრებით უსვამს ხაზს.

3. შემწვარი ლოკოკინები — ხოხლიოი ბუბურისტი

კრეტული ლოკოკინები, რომლებსაც ადგილობრივად „ხოხლიოის“ უწოდებენ, უძველესი დროიდან კუნძულის სამზარეულოს ნაწილია. მათ ხშირად „ბუბურისტის“ მეთოდით ამზადებენ — ცხელ ზეითუნის ზეთში როზმარინთან, ძმართან და ველურ არომატულ ბალახებთან ერთად წვავენ. ეს კერძი განსაკუთრებით პოპულარულია კრეტის დასავლეთ ნაწილში და ტრადიციული მთის სამზარეულოს უნიკალურ გემოს გვაცნობს.

4. კალიცუნია

კალიცუნია პატარა ყველიანი ღვეზელებია, რომლებიც კრეტის სხვადასხვა კუთხეში განსხვავებული ვერსიით გვხვდება. ტკბილ ვარიანტებში რბილ მიზითრას ყველს თაფლსა და დარიჩინს უმატებენ, ხოლო მარილიან შიგთავსში ველურ მწვანილსა და არომატულ ბალახებს იყენებენ. კალიცუნიას ჩვეულებრივ პატარა ნახევარმთვარის ან მრგვალ ფორმას აძლევენ და, რეგიონისა და სეზონის მიხედვით, ან წვავენ, ან ღუმელში აცხობენ. ეს კრეტული სამზარეულოს ერთ-ერთი ყველაზე მრავალფეროვანი და პოპულარული კერძია.

5. რაკი

მიუხედავად იმისა, რომ რაკი, იგივე „ციკუდია“, ტექნიკურად სასმელია და არა საკვები, მის გარეშე კრეტული სუფრა წარმოუდგენელია. ამ ძლიერ ყურძნის დისტილატს სადილის ბოლოს პატარა ჭიქებით მიირთმევენ და ხშირად ხილთან ან თაფლთან ერთადაც მიაქვთ. რაკი მხოლოდ სასმელი არ არის — ის კრეტული სტუმართმოყვარეობის ერთ-ერთი მთავარი სიმბოლოა. ადგილობრივები ხშირად ხუმრობით ამბობენ, რომ სუფრიდან ერთი ჭიქა რაკის დალევის გარეშე წასვლა არ შეიძლება.

როგორ ჩავიდეთ კრეტაზე

კრეტას აეროპორტებში ჩაფრენა

კრეტაზე ორი ძირითადი საერთაშორისო აეროპორტია. კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ირაკლიონის აეროპორტი (HER) ყველაზე დატვირთულია და ემსახურება როგორც კუნძულის დედაქალაქს, ისე აღმოსავლეთ სანაპიროს კურორტებს. ხანიის აეროპორტი (CHQ), რომელიც კრეტის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, მოსახერხებელი არჩევანია კუნძულის დასავლეთ რეგიონების დასათვალიერებლად.

ზაფხულში ორივე აეროპორტში ევროპის მსხვილი ქალაქებიდან პირდაპირი რეისები სრულდება, ხოლო ზამთარში ფრენების რაოდენობა მცირდება. აეროპორტების უმეტესობაში ავტომობილის ქირაობაა შესაძლებელი, ხოლო ახლომდებარე ქალაქებში ავტობუსები რეგულარულად მოძრაობენ.

კრეტაზე ბორნით ჩასვლა

საბორნე მიმოსვლა კრეტას საბერძნეთის მატერიკთან და სხვა კუნძულებთან აკავშირებს. ძირითადი პორტებია ირაკლიონი, ხანია (სუდა), რეტიმნო, სიტია და აიოს ნიკოლაოსი.

ათენის პირეოსის პორტიდან ღამის ბორნები მთელი წლის განმავლობაში დადის და მგზავრობას დაახლოებით 8–9 საათი სჭირდება. ზაფხულში კი უფრო სწრაფი კატამარანებიც მოძრაობენ. მაღალი ტურისტული სეზონის დროს ბორნები კრეტას კიკლადების კუნძულებთან, მათ შორის სანტორინისა და მიკონოსთანაც აკავშირებს.

როგორ ვიმოგზაუროთ კრეტაზე

კრეტა დიდი კუნძულია, ამიტომ გადაადგილების დაგეგმვა მოგზაურობის წინ მნიშვნელოვანია. ავტომობილის დაქირავება კუნძულის დასათვალიერებლად ერთ-ერთი ყველაზე მოსახერხებელი გზაა და მაქსიმალურ თავისუფლებას გაძლევთ — მთიანი სოფლებიდან მოყოლებული, განმარტოებული პლაჟებით დამთავრებული.

დიდ ქალაქებს შორის დამაკავშირებელი ძირითადი გზები კარგ მდგომარეობაშია, თუმცა მთის მარშრუტები შესაძლოა ვიწრო და მოსახვევებით დატვირთული იყოს. თუ კრეტას მაღალი სეზონის დროს სტუმრობთ, საცხოვრებლის წინასწარ დაჯავშნა რეკომენდებულია.

კრეტას ფეხით დათვალიერება

ფეხით სეირნობა კრეტის ისტორიული ქალაქებისა და ბუნებრივი პარკების აღმოსაჩენად შესანიშნავი გზაა. ისეთი ძველი ქალაქები, როგორიცაა ხანია და რეტიმნო, ფეხით მოსიარულეებისთვის განსაკუთრებით მოსახერხებელია — მათი ვიწრო ქუჩების დასათვალიერებლად ფეხით სიარული საუკეთესო არჩევანია.

კუნძულზე ლაშქრობის უამრავი შესაძლებლობაცაა — ცნობილი სამარიის ხეობიდან დაწყებული, სანაპირო ბილიკებით დამთავრებული, რომლებიც სხვადასხვა პლაჟს ერთმანეთთან აკავშირებს.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტი კრეტაზე

KTEL-ის ავტობუსები კუნძულის ყველა ძირითად ქალაქსა და მრავალ სოფელს ერთმანეთთან აკავშირებს. ქსელი საიმედო და ხელმისაწვდომია. ჩრდილოეთ სანაპიროს მთავარი გზის გასწვრივ ავტობუსები საკმაოდ ხშირად მოძრაობენ და, როგორც წესი, კონდიციონერით არის აღჭურვილი.

პატარა სოფლებისა და კუნძულის სამხრეთ მიმართულებების მომსახურება შეიძლება შეზღუდული იყოს, განსაკუთრებით მაღალი სეზონის გარეთ. ბილეთების შეძენა შესაძლებელია ავტოსადგურებზე, ზოგ შემთხვევაში კი პირდაპირ ავტობუსის მძღოლთან.

ტაქსი და ინდივიდუალური ტრანსფერი

ტაქსი მოსახერხებელი არჩევანია ქალაქებს შორის გადაადგილებისთვის, როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განრიგი თქვენს გეგმებს არ ემთხვევა. ქალაქებში ტაქსების უმეტესობა მრიცხველით მუშაობს, ხოლო შორ მანძილზე მგზავრობისთვის, როგორც წესი, ფიქსირებული ტარიფები მოქმედებს.

აეროპორტიდან ტრანსფერთან დაკავშირებული პრობლემების თავიდან ასაცილებლად კერძო ტრანსფერის წინასწარ დაჯავშნა რეკომენდებულია — განსაკუთრებით მაღალი სეზონის დროს, როდესაც მოთხოვნა ხშირად მიწოდებას აჭარბებს.

რას უნდა მოერიდოთ კრეტაზე

• მოერიდეთ დიდ ქალაქებში ავტომობილით გადაადგილებას პიკის საათებში, განსაკუთრებით ირაკლიონში, სადაც საცობები და პარკირების შეზღუდული შესაძლებლობები შეიძლება უსიამოვნო აღმოჩნდეს. ასეთ დროს ისარგებლეთ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით ან ქალაქი ფეხით დაათვალიერეთ.

• პოპულარულ ხეობებში, განსაკუთრებით სამარიის ხეობაში, შესაბამისი ფეხსაცმლისა და საკმარისი რაოდენობის წყლის გარეშე ნუ გაემართებით. წვიმის დროს ან წვიმის შემდეგ ხეობებში ლაშქრობას მოერიდეთ — არსებობს უეცარი წყალმოვარდნების საფრთხე. ასევე არ არის რეკომენდებული ზაფხულის შუადღის სიცხეში ლაშქრობა. ბილიკებზე გასვლამდე ყოველთვის შეამოწმეთ ამინდის პროგნოზი, განსაკუთრებით გაზაფხულზე.

• ივლისსა და აგვისტოში დღის ყველაზე დატვირთულ საათებში მოერიდეთ პოპულარულ პლაჟებს, მათ შორის ელაფონისისსა და ბალოსს. ტურისტული ნაკადების თავიდან ასაცილებლად ადგილზე დილის 10:00 საათამდე მიდით ან ეს ულამაზესი ადგილები სეზონებს შორის პერიოდში მოინახულეთ.

• ფრთხილად იყავით იმ პლაჟებზე ბანაობისას, სადაც მაშველები არ მორიგეობენ ან ძლიერი წყალქვეშა დინებაა. განსაკუთრებული სიფრთხილე სამხრეთ სანაპიროზეა საჭირო, სადაც ტალღების სიმძლავრე შესაძლოა ერთი შეხედვით მოტყუებით სუსტად ჩანდეს.

• ნუ ეცდებით ერთ დღეში რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლის მონახულებას. კნოსოსის სასახლის დასათვალიერებლად მინიმუმ ნახევარი დღე გამოყავით, რათა მისი ისტორია და არქიტექტურა სათანადოდ შეაფასოთ. ტემპერატურის მატებასთან ერთად ხანგრძლივი ექსკურსიები შესაძლოა საკმაოდ დამღლელი გახდეს.